Yazar: Can Yükselen

Yalın Düşünce’nin 1990’ların başından beri popülerliği her geçen gün artarken Yalın Dönüşüm yolculuklarının sayısı da bununla birlikte paralellik gösteriyor. 1996’da yayınlanan Yalın Düşünce kitabında bu işin yalnızca otomotivde değil; aynı zamanda farklı imalat sektörlerinde uygulanabileceği ispatlandıktan sonra Yalın Dönüşüm kavramı bambaşka bir boyut kazandı. Bunu 2000 yılında yayınlanan ve imalat dışı uygulamalarla kendinden söz ettiren Yalın Çözümler izledi. Bugün literatürü taradığınızda, 30-40 yıl önce sadece Toyota Üretim Sistemi veya JIT (Just in Time) ya da Kanban sanılan bu sistemin artık bambaşka sektörlerde uygulamalarını görmek ve başarı hikayelerini okumak mümkün. Yalın Dönüşümler eğer başarılı olmasaydı Yalın’ın 30 yıldır tükenmeyen popülerliğinin açıklamak…

Yaklaşık 1 ay önce Ankara – Konya seferini yapan Yüksek Hızlı Trenin karşı yönden gelen kılavuz trenle çarpıştığı 13 Aralık günü olan kaza, benim için özel bir anlam ifade ediyor. Genellikle Adana’daki Yalın Dönüşüm projesi dönüşü Ankara’da konaklayıp 6:30 treni ile Konya projesine geçtiğim seyahat rutinimi o hafta Adana ziyaretimin iptali dolayısıyla bozmuş; Konya projesine o gün “ilk kez” uçakla gitmeyi tercih etmiştim. Uçaktan indiğimde aldığım haber ile beynimden vurulmuşa döndüm. O sabah trende olabilirdim. Her hafta en az 3 tren seferi yapan biri olarak, böyle bir kazadan belki de kıl payı kurtulmanın etkisiyle konu hakkında fazlaca düşünmeye başladım. Sıklıkla…

Yeni bir yıla başlarken geçtiğimiz yılın bir muhasebesini yapıp, gelecek yıla daha düzenli başlamak üzere kendimize verdiğimiz sözler vakidir. Ancak bu sözler ne yazıktır ki takvim yaprakları çevrildikçe önemini yitirir; bir önceki senenin Aralık ayının son günündeki heyecan ve motivasyonunu kaybederek bir sonraki senenin umudu olmak üzere rafa kaldırılır. Bu hikaye eminim hepinize tanıdık gelmiştir. Durum böyle olunca, “Şirketlerde hep anlatageldiğimiz Hoshin Kanri’yi neden kendi yaşamımıza uygulamıyoruz?” sorusu akla geliveriyor. Geçtiğimiz ay Portekiz’de ELEC’te katıldığım Isao Yoshino’nun Personal Hoshin Kanri Workshop’ı bu sorunun cevabını vermek için biçilmiş bir kaftan adeta. Gelin bu derya deniz konuyu şirketinizde uygulamadan önce kişisel yaşamınıza uyarlayarak…

Müşteri taleplerinin miktar ve karakteristiğine göre gruplandırılmasını amaçlayan yöntemin adıdır. Ürünler, talep miktarına göre büyükten küçüğe üçe ayrılır ve A, B, C tipi olarak sıralanır. A Tipi ürünler Toplam talebin adetsel veya cirosal olarak yaklaşık 60-70%’ini oluşturan ürünler A tipi ürünlerdir. Pareto Analizi karakteristiğine benzerlik gösteren A tipi ürünler, talebin yaklaşık 60%’ını oluşturmalarına rağmen toplam ürün kalemi sayısının yaklaşık 10-20%’sini kapsarlar. Bu ürünler koşan ürünler olarak da adlandırılırlar. B Tipi Ürünler Toplam talebin adetsel veya cirosal olarak yaklaşık 20%’sini oluşturan ürünler B tipi ürünlerdir. Talebin A grubu ürünlerinden sonra yaklaşık 20%’sini oluştururken toplam ürün kalemi sayısının 20-30%’unu kapsarlar. Bu ürünler yürüyen…

ABC-XYZ analizi müşteri taleplerinin miktar ve karakteristiğine göre gruplandırılmasını amaçlayan ABC analizinden farklı olarak; talebin tutarlılığını da dikkate alan bir analiz yöntemidir. Ürünler ortalama taleplerine göre ABC şeklinde sıralanırken; talepteki dalgalanmalarına göre XYZ olarak gruplandırılır. 3 talep kategorisi ve 3 tutarlılık kategorisinin kombinasyonları şeklinde 9 tip ürün grubu bulunur. Buna göre; AX Tipi Ürünler: Çok Yüksek Seviyede Ortalama Talep ve Çok Yüksek Seviyede Tutarlılık gösteren Ürünler BX Tipi Ürünler: Orta Seviyede Ortalama Talep ve Çok Yüksek Seviyede Tutarlılık gösteren Ürünler CX Tipi Ürünler: Çok Düşük Seviyede Ortalama Talep ve Çok Yüksek Seviyede Tutarlılık gösteren Ürünler AY Tipi Ürünler: Çok Yüksek…

Stoklar, işletmenin değer akışları boyunca değer akış süresinin uzunluğunu etkileyen unsurlardır. Stoklar fiziksel olarak malzeme şeklinde (malzeme envanteri) oluşabileceği gibi; temel prensiplerden ikincisi olan değer akışı boyunca bilginin yığılması (bilgi envanteri) şeklinde de oluşabilir. Stoklar değer akışındaki lokasyonuna ve kullanım amacına göre 2 ana türe ve her bir türün altında 3 alt tipe ayrılır. Bunlar; 1. Lokasyonuna Göre Hammadde stoku, yarı mamül stoku ve Bitmiş Stok olarak üçe ayrılır 1.1. Hammadde Stoku: Değer Akışının başlangıcında tedarikçiden gelen bilgi veya mamül hammadde stoku olarak adlandırılır. Herhangi bir işlem görmemiş işletme veya ofise yeni girmiş her malzeme ve bilgi hammadde stoku olarak adlandırılabilir. İngilizce…

Yalın’ın dördüncü prensibi olan çekme sistemi müşteri talebi ile uyumlu şekilde üretimi kontrol etmemize yarayan bir sistemdir. Çekme Sistemi Kanban’lar ve süpermarket vasıtasıyla kurgulanacağı gibi; müşteri taleplerinin çizelgelenmesi ve FIFO sistemleri ile de şekillendirilebilir. Temel olarak Çekme Sistemleri üçe ayrılır. Süpermarket Çekme Sistemi Müşteri talebi sevkiyat birimine belirli bir çizelgeleme ile planlama tarafından iletilerek (itme) üretim tetiklenebilir (1). Veya müşteri, direkt olarak bitmiş ürün süpermarketinden tüketim yaparak (çekerek) üretimi tetikleyebilir (2). Müşteri talebinin yönetim şekline bağlı olarak bir önceki prosesin, sevkiyatın verilen plan doğrultusunda tükettiği miktarı yenilemek üzere tetiklendiği (1) veya direkt olarak müşterinin bitmiş ürün süpermarketindeki ürünü yenilemek üzere tetiklendiği…

Sinyal Kartı anlamına gelen Kanban, bir iş emri veya üretim planlama aracı değil; hammadde yarı mamul veya bitmiş ürün stoklarını kontrol eden bir üretim kontrol aracıdır. Temel seviyede 2 ana türü ve her bir ana türe bağlı iki alt tipi vardır.  Bunlar; 1.Taşıma (Çekme) Kanbanı: Tedarikçi Kanbanı ve Çekme Kanbanı olarak ikiye ayrılır. a.Tedarikçi Kanbanı: Üreticinin ihtiyaç duyduğu malzemeleri, tedarikçiden temin etmesi için kullanılan çekme kanbanlarıdır. Bu kanbanlar fiziksel olarak ya da elektronik ortamda malzeme çekişini tetikler ve tedarikçinin deposundaki bekleyen bitmiş ürünü tedarikçiden “çekmek” için kullanılırlar. b. Çekme Kanbanı: Fabrika içi kanban olarak da tanımlayabileceğimiz bu kanban türü, işletme…

2015 İsveç, 2017 Hollanda’dan sonra bu yıl da 13-16 Kasım tarihlerinde Portekiz’in Braga kentinde Avrupa Yalın Eğitimciler Konferansı ELEC’teydim. Toplamda üçüncü kez katılmış olduğum bu konferansta, geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da konuşmacı olarak eğitim ve danışmanlık alanındaki tecrübelerimi paylaşma fırsatı buldum. Toplamda 16 ülkeden 120’ye yakın kişinin katıldığı bu konferansa Türkiye’den katılan ve dolayısıyla konuşma yapan tek kişi olarak hem ülkemizi temsil ettiğimi hem de Türkiye’nin Uygulamalı Yalın Eğitimler konusunda yaratıcı iş sonuçları ortaya çıkarmakta olduğunu Avrupalı Yalın uygulayıcılara anlatabildiğimi düşünüyorum. Bu noktada çok mütevazı olamayacağım; zira 2011’den beri uygulamalı Yalın Eğitimler geliştiren ve bu eğitimler ile 1500’ün…

Yokoten, kabaca “bilginin tüm organizasyon boyunca yatay paylaşımı” anlamına gelen bir yalın düşünce terimidir. Yoko: horizontal (yatay), lateral (yanal), sideways (yan, yanlamasına) Ten-Kai: develop (geliştirmek), deploy(yaymak, konuşlamak), advance (ilerlemek, geliştirmek) Diğer yalın kavramlar ile ilişkisi; Kaizen: Bilgi ile kastedilen şey çoğunlukla işe yarayan kaizenlerdir. A3: Bilgilerin yatay anlamda paylaşımı için en uygun yöntem A3 raporlamadır. Gemba: Gembaya gitmek yokotenin temel taşıdır. James P. Womack’a göre Yokoten’de kilit nokta, organizasyonun bilgilerin edinildiği tesislerinde orada çalışan bir kişiye bilgilerin biriktirilmesi ve paylaşılması sorumluluğunun verilmesidir. Bu konuda A3 raporlamanın Yokoten’in gerçekleşebilmesi için kullanışlı bir araç olduğu açıktır. Yine Womack, Yalın Enstitü sitesindeki makalede (bkz. Tüm Dünyada…