Yazar: Can Yükselen

İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği bölümü mezunu olan Can Yükselen, 2009 yılından beri Yalın Dönüşüm ve Yalın Yönetim alanında çalışmaktadır. Galatasaray Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nde yüksek lisans öğrenimini tamamladıktan sonra Doktora öğrenimine İTÜ Endüstri Mühendisliğinde devam etmektedir. Toyota Türkiye’nin “Undergraduate Development Programme”ını tamamlamıştır. Yalın Enstitü’de 14 yıl eğitim ve danışmanlık alanlarında aktif görev almıştır. Can Yükselen, bugün sektöründe lider otomotiv, gıda, teknik tekstil, beyaz eşya ve demir-çelik, metalurji endüstrisindeki birçok işletmeye eğitim ve danışmanlık desteği vermektedir. Geliştirip kurguladığı simülasyon eğitimleri, gemba workshop’lar ile 100’ün üzerinde firmaya Yalın’ı uygulamalı şekilde aktararak danışmanlık hizmeti vermeye devam etmektedir.

Montaj hatları yönetimi ve hat dengelemenin tarihçesini geçtiğimiz yazıda ele aldıktan sonra, bu yazıda bir üretim ve/ya montaj hattında etkin bir hat yönetimi sağlamanın ve sürekli akış yaratmanın 3 temel prensibini ele alacağız. Bunlar; Proses Akışı Malzeme Akışı Bilgi Akışı olarak 3 temel başlıkta toplanır. Montaj hatlarında genellikle sadece hat dengeleme yapılarak proses akışı iyileştirilmeye çalışılır. Proses akışı hat yönetiminin etkinliğini artıran 3 temel unsurdan biridir; ancak diğer 2 temel unsur olmaksızın sağlıklı ve etkin bir hat yönetiminden bahsetmek mümkün değildir. Şimdi sırasıyla 3 sac ayağını detaylıca inceleyelim. Proses (Üretim) Akışı Montaj hattında sağlıklı bir akış sağlamak için öncelikle proseslerin…

Devamını Oku

Buhar makinaları ile kitle üretimini başlatan birinci sanayi devriminden sonra (Endüstri 1.0), Henry Ford’un çalışan verimliliğini işleri küçük parçalara ayırarak artırmayı amaçladığı seri üretim mantığı, ikinci sanayi devrimini (Endüstri 2.0) beraberinde getirdi. Hat Dengeleme kavramının çıkış noktası işte tam da burasıydı. Frederick Winslow Taylor’un Bilimsel Yönetimin İlkeleri adlı kitabında tüm incelikleri ile anlattığı çalışan verimliliği iyileştirme prensipleri Endüstri Mühendisliğinin ve Yalın Hat Yönetimi’nin temellerini oluşturdu. İşleri olabilecek en basit parçalara ayırıp bunu çalışanlar arasında dengeli bir şekilde dağıtarak zanaatkarlık becerisini minimize ederken; işlerin tekrarlı yapılması suretiyle üretim hızını maksimize eden bu yöntem, Hat Dengeleme kavramının ve Endüstri 2.0’ın çıkış noktasıydı.…

Devamını Oku

FIFO Nedir? First In First Out kelimelerinin ilk harflerinden oluşan ve İlk Giren İlk Çıkar olarak Türkçeleştirebileceğimiz FIFO kavramı üretim kontrol yöntemlerinden biridir. Tedarikçi proses ile müşteri proses arasındaki ürünlerin tedarikçi prosesteki üretim sırası bozulmaksızın müşteri prosese aktarılmasını ifade eder. FIFO hatları çekme sistemlerinin sağlıklı şekilde uygulanması için gereklidir. Birbirinden bağımsız iki proses arasında çevrim sürelerindeki farklılık kaynaklı stok artışını önlemek ve üretim sırasının bozulmasını engellemek amaçlı kurgulanır. FIFO hatları farklı hızlarla ilerleyen iki araç (prosesler) arasındaki takip mesafesine (stok) veya iki pompa (prosesler) arasındaki bir hidrofor tankına (stok) benzetilebilir. Tank dolduğunda veya takip mesafesi sınırına ulaşıldığında tedarikçi proses hızını…

Devamını Oku

Yalın Dönüşümlerin başarısını nasıl ölçersiniz? Bir Yalın Dönüşüm’ün gerçekten başarılı olduğunu anlamanız için finansal kazanç mı elde etmeniz gerekir; yoksa çalışan memnuniyetinin artması bu dönüşümün başarılı olduğunu anlamanız için yeterli midir? Müşteri memnuniyeti artmamış yalın dönüşüm olur mu? Kilit Performans Göstergelerine (KPI) etkimeyen bir Yalın Dönüşüm’den bahsedilebilir mi? KPI’ların pozitif yönde değişmesi Yalın Dönüşüm’ün başarılı olduğunu anlamak için yeterli midir? İşte tüm bu deli soruların ardında Yalın Dönüşüm yolculuklarına nasıl baktığımız yatıyor. Eğer bu süreci başlangıcı ve bitişi olan bir implementasyon projesi gibi görüyorsak Yalın Dönüşüm, bizim için danışmanlığa veya şirket içindeki bu oluşuma ayırdığımız kaynağı bir kefeye; bu sürecin…

Devamını Oku

Yalın Dönüşüm, şirketi dönüştüren bir itki (itici güç) olması gerekirken, sırf üst yönetim istedi diye, orta kademe ve ön saf çalışanları için katlanılması gereken bir safra olarak algılanabilir. Yalın Dönüşümlerin safra olarak algılanmasındaki ana sebep, dönüşümün orta kademe tarafından “bir proje olarak algılanma” yanılgısıdır. Bu yanılgıyı oluşturan faktörlerin başında yönetimin Yalın Dönüşüm’ü sonuçlara/karlılığa hemen etkiyecek, bir an evvel olup bitecek, bittiğinde ise işletmeyi bir anda uçuruverecek bir sihirli değnek bir Yalın Masal gibi görmesi yatar. Ancak bu Yalın Masal, yanlış bir hikaye örüntüsü ile bir Yalın Kabusa dönüşebilir. Şimdi gelin Yalın Masal’ını bir Yalın Kabus’a dönüştüren faktörleri hep birlikte inceleyelim.…

Devamını Oku

Geçtiğimiz günlerde üniversite arkadaşlarımla mesajlaştığım WhatsApp grubundan çoğu zaman paylaşılan geyik twitter hesaplarından birinin linki geldi. Darko @grlevic hesabı ile yapılan paylaşımlar dizisini okudukça hem kendisinin aktarım tarzını hayranlıkla okudum; hem de toplum ve şirket kültürü yaşadığı trajik (bazen de trajikomik) olaylar zincirini üzülerek ve hayretler içinde gördüğüm herkes ile paylaşmaya çalıştım. Yeni haftada birçok kişiden aynı tweet’lerin tarafıma yönlendirildiğini ve bu konunun hararetle tartışıldığını görünce bu tip konuların aslında herkesin muzdarip olduğu problemler olduğuna tamamen kani geldim. Konu da çalışan motivasyonu-davranışları ve işletme  kültürü ile ilgili olunca da bu tweet’lere kayıtsız kalamadım. Kendisine bu yazıya vesile olduğu için tekrardan…

Devamını Oku

Yalın Dönüşüm’lerde kick-off sonrası hevesli ekibin bir süre sonra dağıldığını fark eder ve onlardaki bu bıkkınlığın sebebini araştırırsınız. Eğer kök nedene inmeyi başarırsanız metal yorgunluğunun arkasındaki bir diğer faktörün de organizasyonun üzerindeki kötü alışkanlıklar (alışkanlık geliştirememe problemi) olduğunu görürsünüz. Çalışmak üzere anlaşılan konu başlıkları ertelenir, günlük sabah toplantıları (asakai) için belirlediğiniz rutinler bozulur, önceden doldurulan aksiyon tabloları güncelliğini zamanla yitirir, belirlenen kaizen toplantıları devamlı olarak bir sonraki haftaya sarkar ve Yalın Dönüşüm, faaliyetleri alışkanlığa dönüştürememiş organizasyonun üstüne devamlı ertelenen bir diyetin pişmanlığı gibi çöküverir. Zayıflama Macerası vs. Yalın Dönüşüm Macerası Aslına bakılırsa Yalın Dönüşüm ile diyet programları arasında inanılmaz bir…

Devamını Oku

Yalın Dönüşümlerde karşılaşılan en büyük sorunlardan biri başlangıçta hevesle katılım gösterilen, masal gibi başlayan bu “projenin(!)” nasıl olup da kimsenin destek vermediği bir “angarya” olarak algılandığı konusudur. İşte bu yüzden, zaman içerisinde mekanik sistemlerin yük taşıma özelliklerini kaybetmesine sebep olan “metal yorgunluğu” benzetmesini Yalın Dönüşüm için yapmak hiç de yanlış olmaz. Metal yorgunluğunu incelediğinizde; “Bir malzemenin sürekli veya periyodik olarak dinamik yüklenmeye maruz kalması sonucunda yerel ya da ilerlemeli hasara uğraması” olarak tanımlandığını görürsünüz. Eğer bu hasarlar fark edilmezse malzeme üzerindeki çatlaklar dolayısıyla malzeme, tasarımsal yük aynı bile olsa kopmak veya kırılmak zorunda kalır. İşte bu yüzden malzeme üzerindeki gerilmelerin…

Devamını Oku

Yalın Dönüşümler Neden Başarısız Olur? yazı dizisinin ikinci boyutu olan Strateji’ye geldi sıra. Geçtiğimiz yazıda Lider boyutuna bağlı 4 alt faktörü incelemiştik. Bu yazıda ise Yalın Dönüşümlerin başarısız olmasındaki strateji hataları ve stratejik boyutun 4 alt başarısızlık faktörünü inceleyerek yazı dizisine devam edeceğiz. Yazıyı okuduktan sonra, anketi doldurmayı lütfen unutmayın… ANKET İÇİN TIKLAYINIZ Diğer Yazılara Ulaşmak İçin: Yalın Dönüşümler Neden Başarısız Olur? Lider Boyutu – Yalın Dönüşümler Neden Başarısız Olur? Strateji Tanımı Strateji gurusu ve bu konudaki listebaşı kitapların yazarı Peter Drucker, stratejik yönetimi, “Bir işin misyonunu baştan sona düşünmek ve “Bizim işimiz nedir, ne olmalıdır?” sorularını sorarak, belirlenen amaçlar…

Devamını Oku

Geçtiğimiz hafta sormuş olduğum Yalın Dönüşümler Neden Başarısız Olur? sorusunun alt detaylarını incelemeye geldi sıra. Geçen haftaki yazıdan hatırlayacağınız üzere başarısızlık faktörlerini 3 ana boyut altında toplamış ve bu boyutların her birinin altında 4 tane de alt faktör ile konuya hızlı bir giriş yapmıştım. Sıra geldi bu ana boyutların ilki olan Lider Boyutundaki başarısızlık öğelerine… Yazıyı okuduktan sonra, anketi doldurmayı lütfen unutmayın… ANKET İÇİN TIKLAYINIZ Her gün birçok yerde liderlik ile ilgili türlü türlü makale, video ve özlü söze maruz bırakılıyor; ancak bir türlü liderlik tanımının tam içini dolduramıyor, içimize sinen bir tanım bulamıyoruz. Son dönemlerde bir sıfat halini alan…

Devamını Oku