Yazar: Can Yükselen

Değer akışını bir vücut analojisiyle anlatmak, Değer Akış kavramını daha anlaşılır kılar. Tıpkı bir insan vücudu gibi, bir değer akışında da farklı sistemlerin uyum içinde çalışması gerekir. Bilindiği gibi başarılı bir Değer Akışı için üç ana akışın da eksiksiz olması gerekir. Bunlar: Proses Akışı, Malzeme Akışı ve Bilgi Akışı’dır. Gelin bu üç kavramı daha iyi anlamak için söz konusu üç akışın bir insan vücudunda nasıl çalıştığını gözlemleyelim. Proses akışı organları temsil ederken, malzeme akışı damarları, bilgi akışı ise sinir sistemini temsil eder. Bu üç unsurun ahengi insan vücudunun kusursuz şekilde yaşamını sürdürmesini sağlarken; bir fabrikanın da sağlıklı ve verimli çalışmasını…

Jeff Liker, The Toyota Way’in ikinci baskısında Yalın Dönüşüm Modellerinin de sıklıkla kullandığı 4P yaklaşımını yeniden ele aldı ve sistemin merkezine “scientific thinking”i yerleştirdi. Bu değişiklik yalnızca bir diyagram güncellemesi değil; Yalın Dönüşümün geleceğine dair köklü bir uyarıydı: Liker 2001’de 4P modelini bir piramit olarak ele almıştır. 2020’deki genişletilmiş baskıda artık piramit değil 5’li bir puzzle model var. Modelin merkezinde, sistemin kalbinde ise bir kavram var — Pratik Bilimsel Yaklaşım. Mevcut 4P modelini biz henüz ne kadar anladığımızı düşüneduralım, Türkiye’deki birçok şirket için Yalın Dönüşüm hâlâ “yatırım projesi” sınıfında algılanmaya devam ediyor. “Ne kadar harcadık, ne kazandık?” sorusu, “ne öğrendik,…

1919 yılı… Ortada ne kazanılmış bir savaş ne de bir Cumhuriyet vardı. Erzurum’un serin bir yaz gecesiydi. Gaz lambasının titrek ışığı odayı aydınlatıyordu. Haritalar, notlar ve sessizlik arasında Mustafa Kemal Paşa derin bir düşünceye dalmıştı. Bir süre sonra başını kaldırdı ve Mazhar Müfit’e (fotoğrafta en sağdaki kişi) seslendi: “Mazhar, not defterin yanında mı?” Mazhar Müfit şaşırdı. “Hayır paşam.”Paşa sakin bir ifadeyle söyledi: “Zahmet olacak ama bir merdiveni inip çıkacaksın. Al gel.”Mazhar Müfit aşağı indi, kısa süre sonra elinde defterle geri döndü. Paşa sigarasından bir iki nefes çekti, sonra kararlı bir ses tonuyla konuştu: “Ama bu defterin, bu yaprağını kimseye göstermeyeceksin.…

Yalın düşüncenin ilk prensibinin sorduğu bir tek soru vardır: “Müşteri bizim sahada yaptığımız hangi faaliyetlere gerçekten para ödüyor” Para ödediği “Değer” ödemedikleri ise “İsraf” olan bu sorunun yanıtı toplantı odasında değil, sahada gizlidir. İşte bu yüzden İsraf Yürüyüşü (Waste Walk), bir şirketin en basit ama en güçlü öğrenme araçlarından biridir. Önce İsrafları Bir Hatırlayalım Yalın üretimin sekiz temel israfı (Muda), hepimizin kulağına çalınmıştır: Fazla Üretim – Gereğinden fazlasını üretmek. Bekleme – Süreçlerde insan, makine veya malzeme beklemek. Taşıma – Ürünleri gereksiz yere oradan oraya taşımak. Aşırı İşlem – Müşterinin değer vermediği ek işler yapmak. Envanter – Kullanılmayan malzeme, yarı mamul veya ürün biriktirmek.…

Değer Akış Haritalama – VSM (Value Stream Mapping), Yalın Dönüşüm’ün olmazsa olmaz bir yalın aracı olmakla birlikte; çoğu zaman anlamından koparılan ve Görmeyi Öğretmekten çok şekilci bir eziyete dönüşen yalın bir araç halini almaya başladı. İşte tam da bu noktada Değer Akış Haritalama – VSM (Value Stream Mapping) ile ilgili yanlış anlaşılmalara son verecek ve kafalardaki karışıklıkları giderecek bir yazı yazmanın gerekli olduğunu düşünmeye başladım.  Burada yıllar önce Değer Akış Haritalama-VSM konusunda en kapsamlı yazıları yazan biri olarak artık bugün VSM’in nasıl çizilmesi gerektiğine dair kaynağa ulaşma veya yöntemle ilgili bilgilere erişime dair herhangi bir eksiğimiz olduğunu artık düşünmüyorum. Bu…

Kaizen: Sürekli İyileştirme Felsefesi Kaizen iyiye doğru anlamına gelen Kai ve değişim anlamına gelen Zen kelimelerinin birleşiminden oluşan sürekli iyileştirme anlamına gelen Japonca bir kelimedir. Kaizen küçük adımlarla büyük iş sonuçları elde ederek, organizasyon bütününde ürün, servis ve hizmetlerde mükemmeliği amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yazı Yalın Üretim’in önemli bir aracı olan Kaizen yaklaşımını anlatmakta; Kaizen’in işletmelerin başarısını ve verimiliğinin artırmak için nasıl kullanılacağını detayları ile açıklamaktadır Kaizen’in Tarihi Kaizen, Japonca’da “değişim” veya “iyileştirme” anlamına gelir ve Japonya’da doğmuştur. İlk olarak 1950’lerde Toyota tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Toyota, üretim sürecinde sürekli küçük iyileştirmeler yaparak verimliliği artırmak ve maliyetleri düşürmek için Kaizen’i kullanmıştır.…

Stok yükünün azaltılması için tedarikçiler ve fabrika arasındaki lojistik yöntemlerinin değiştirilerek malzeme akışının hızlandırılması işine Milkrun adı verilir. Milkrun sayesinde değer akış süresi kısaltılır, hammadde ve bitmiş ürün stok devir hızı artırılır. Milkrun ismi, süt dağıtımına giden sütçünün boş şişeleri alıp yerine yeni şişeleri koyması ve bunu her bir ev için ayrı ayrı seferlerde değil; tek bir rotada birçok eve süt dağıtım/boşları toplama hizmeti yaparak organize etmesinden ileri gelir. Aynı, mahalleye yapılan süt dağıtım/boşları toplama hizmeti gibi nakliye araçları da birden fazla tedarikçiye uğrayıp boş kasaları geri bıraktıktan sonra alması gereken malzemeleri/hammaddeleri araca yükler ve ana fabrikaya geri dönerler Milkrun…

Stok devir hızı bir işletmedeki malzemelerin (hammadde, yarımamül veya bitmiş ürün) tükenme hızının bir ölçütüdür. Stok Devir Hızı, iki farklı şekilde hesaplanır. Bunlardan ilki, ortalama stok seviyesinin stoğun tükenme hızına oranlanmasıdır. İkinci stok devir hızı hesaplama yöntemi ise birden fazla malzeme kaleminin olduğu durumlarda stok maliyeti üzerinden yapılan hesaplamadır. 1-Tükenme Hızına Göre Hesaplama (Tek Ürün Kalemi İçin) Ortalama stok seviyesi üzerinden herhangi bir ürün kaleminin stok devir hızını hesaplamak için kullanılan yöntemdir. Bu yöntemde, dönemlik tüketim miktarı yıla çevrilir ve ortalama stok seviyesine oranlanır. Ortalama stok seviyesi ilk stok ve son stok değerlerinin aritmetik ortalamasından bulunur. Örneğin, aylık tüketimi 400…

Danışmanlığın benim için en güzel yanı (belki de bazıları için en kötü yanı) bitmek bilmeyen uçak ve tren seyahatleri ve uzun sürüşlerdir. Haftada araçla 300 kilometreye yakın yol yapan ve en az 3-4 kez uçağa binmek zorunda kalan biri olarak, tren istasyonları ve havalimanları; bazen en iyi arkadaşınız, bazen çalışma odanız, bazen de kitap okumak için sakin huzurlu ortamınız oluverir. Atatürk Havalimanı en azından benim için öyleydi. Ta ki 6 Nisan tarihinde kendisine veda edip İstanbul Havalimanı’na göç edene kadar… Aktarmalarla Dolu Bir Hafta Salı günü geldiğim Konya’ya yaptığım ziyaretimin 1 gün daha uzaması dolayısıyla Perşembe günkü aktarmasız İzmir uçuşumu…

Geçtiğimiz iki yazıda Hat Yönetiminin tarihçesi ve hat yönetiminin temel prensiplerini ele almıştık. Bu yazıda ise Hat Yönetiminin 3 temel prensibinden biri olan Hat Yönetiminde Proses Akışı konusunu detaylı şekilde ele alacağız. Proses Akışını sağlıklı bir şekilde sağlamak için temel olarak yapılması gerekenleri 10 adımda inceleyeceğiz ve Hat Dengeleme ile ilgili püf noktaları irdeleyeceğiz. Adım-1:Müşteri Temposunu Belirleyin Just In Time’ın ve Yalın Üretim’in temel prensiplerinden biri olan “Doğru Miktarda Ürünü, Doğru Kalitede ve Doğru Zamanda Üretmek” kavramı esasınca, üretimde Akış ve Çekme yaratmak için ilk olarak yapmanız gereken şey Takt Zamanını bulmaktır. Bunun için; Takt Zamanını hesaplamak için müşteri talebi…