Yazar: Can Yükselen

Katma Değer Zamanı; Çevrim Zamanı esnasında müşterinin “Değer” olarak tanımladığı faaliyetlerin gerçekleştirildiği zamandır. Müşteri Beklentilerini karşılayacak şekilde üründe yapılan her değişiklik katma değer zamanı olarak ele alınır. Bunun haricindeki tüm faaliyetler Yalın Düşünce’ye göre israftır. Örneğin kaynak prosesinde kaynak torcunun parçaya dikiş attığı her saniye katma değer zamanıdır; ancak torcun ayarlanması, uç değişimi, parça üzerine pozisyonlanması için harcanan zaman Katma Değer Zamanı’nın içine girmez. Bunlar Muda (İsraf) kategorisinde değerlendirilir. Katma Değer Zamanı’nın toplam çevrim zamanı içindeki oranını artırmak maliyetleri azaltmadaki en kilit noktadır. Bunun yolu ise Kaizen’den geçer. Katma Değer Zamanı genellikle Çevrim Zamanı’ndan daha küçük bir değerdir. İngilizce Value…

Bir prosesin üreteceği ürünü tamamlama sıklığına Çevrim Zamanı denir. Çevrim Zamanı prosesteki operatörün çevrim zamanı ile farklılık gösterebilir. Operatör Çevrim zamanı o proseste çalışan operatörün o prosesin elemanlarını baştan sona tamamlaması için gereken süredir. Operatör Çevrim Zamanı, Proses Çevrim Zamanına eşittir. Eğer proses içerisinde otomatik bir makina varsa Makinayı yükleme zamanı Makina Otomatik Zamanı ve makinayı boşaltma zamanı, o prosesin Toplam Çevrim Zamanı’nı oluşturur. Jidoka’nın etkin olduğu Otomasyon ağırlıklı proseslerde, operatör, makina otomatik zamanı esnasında paralel olarak başka işlerle uğraşabilir. Hücresel İmalat Yöntemi’nde kilit noktalardan biri de budur. Çevrim Zamanı, Takt Zamanı ile karıştırılmamalıdır. Kısaca Cycle Time anlamına gelen C/T ile…

Değer yazısını okuyanlar bilir. Ne Demiştik? “Müşterinin beklentileri ile maksimum seviyede örtüşen ürün ve/ya hizmettir DEĞER” Buraya kadar doğru; ama peki ya örtüşmeyen kısımlar ne olacak? Burası da yine aynı yazıda saklı. İşte Yalın bunlara tam manasıyla İSRAF diyor. E durum böyle olunca en temel şekliyle açıkladığımız bu kavramın örtüşmeyen taraflarının detaylarını da ele almak gerekiyor. Aman biz müşteri odaklıyız, müşteri isteklerine aşırı “Değer” veriyoruz, diyenler ya kendini kandırıyor ya da Yalın’ca Değer’in ne demek olduğunu bilmiyor. Değer’i kavramak için İsraf’ın ne olduğunu anlamak lazım belki de. İsraf sandığınız gibi “aman ışıkları kapalı tutalım, muslukları açık bırakmayalım, ekmekleri sofrada bırakmayalım…

Son yazıda Toyota Endüstri Müzesi’nde yaşadıklarımı anlatmaya başlamış ve Toyota’nın tekstil ile başlayıp otomobil ile devam eden yolculuğunda TPS Evi’nin temellerinin aslında tekstil makinalarında nasıl ortaya çıkmaya başladığını ve bugünlere gelen Toyota’nın kurduğu bu müzede karşılaştıklarımı aktarmıştım. Sıra geldi Otomobil bölümüne… Burasının bir otomobil galerisi ile bir otomotiv fabrikası karışımı olduğunu söylemek de yanlış olmaz. Toyota’nın ilk seri modeli AA’dan başlayıp Amerika pazarını sallayan Corolla’sı da dahil olmak üzere tüm efsane modelleri birarada burada bulabiliyorsunuz. Bu bölüm sadece otomobil modelleri ile bitse iyi; tüm aktarma organları, ve otomobildeki tüm mekanizmaları anlatmadan bırakmıyor bu bölüm sizi. Bir otomobili tüm detaylarıyla anlamanız…

Japonya’yı anlata anlata beş yazıda Japonya İzlenimleri (JI) adlı yazı serisiyle bitiremezken, üzülerek de olsa 14 günlük bu ziyarette gezi ve izlenimlere dair son iki  yazıya geldiğimi belirtmeliyim. Ama okumaktan keyif alanlar ve devamını bekleyenler için iyi bir haberim var. Bitenler sadece Japonya’daki gezi izlenimleri ve bunların TPS ile toplumsal ve kültürel etkileşiminden ibaretti. Bildiğiniz gibi ben sadece oraya turistik amaçlı gitmedim. Bu kadar anlattıklarım benim 14 günlük Japonya maceramın 4-5 günlük gezi kısmını içeriyordu. Derslerde edindiğim bilgiler ise artık her yazdığım yazıda yeni bir bilgi ve danışmanlık verdiğim her firmada parlak bir öneri olarak yerini alacak. İsteyenler JI-1, JI-2,…

Kısıtlar Teorisi (TOC) ve Yalın’ın karşılaştırmalı analizinin ve tartışmasının yapıldığı Yalın Enstitü Merkezi LEI’nin web sayfasındaki Knowledge Center adlı bölümündeki yazıyı sizlerle paylaşmak istiyorum.  İngilizce kısa bir yazı; ancak oldukça etkili yazılmış olduğundan dikkate değer… İyi Okumalar What is the Theory of Constraints, and How Does it Compare to Lean Thinking? | Lean Enterprise Institute. Bu içerik işinize yaradı mı? Google’da bizi tercih ettiğiniz kaynak yapın İçeriklerimiz işinize yaradıysa, arama yaparken Google’a bunları daha fazla göstermesini söyleyebilirsiniz. Aşağıdaki düğmeye tıklayın, ardından açılan sayfada Yalın Danışman’ın yanındaki kutucuğu işaretleyin. Yalnızca beş saniye sürer. Yalın Danışman’ı Google’a ekle Google hesabınızda oturum açmış…

Gelelim Japonya izlenimlerinin beşinci yazısına… Geçtiğimiz yazıda Tokyo’da yaşadığım ilginç anıları ve Japon kültürünün bende bıraktığı şaşkınlığı anlatırken, bizdeki tabiri caizse “yozlaşmış” hoşgörüsüzlüğü  dile getirmiştim. Bu şaşkınlıkla Tokyo’daki akşamı noktalarken ertesi günü eski başkent Kyoto’ya gitmenin planlarını yapmaya başlamıştım. Ama kadim dostum Hiroki beni kapsül otelime bırakana kadar bana eşlik etti sağolsun. Orada vedalaşıp kendisini İstanbul’a davet ettiğimi burada belirteyim. Daha önce bu kadar yardımsever ve misafirperver bir insan evladı ile karşılaşmadığımı bir kere daha tekrarlayayım. Neyse gelelim kapsül otel’e… Burası haberlere konu olacak kadar fenomenleşmiş bir mekan. Tokyo gibi dünyanın en kalabalık ve aynı zamanda en pahalı şehirlerinden birinde…

10 günü eğitim olan toplamda 14 günlük programı tamamlayıp döneli bir hafta oldu; ancak yazılacak ve anlatılacak o kadar çok şey var ki, bunları yazmayı ve sizlerle paylaşmayı sabırsızlıkla bekliyorum. Bu serinin Japonya İzlenimleri-10’a kadar uzayacağını şimdiden söyleyebilirim. Ayrıca derslerde öğrendiklerimi ve fabrika ziyaretlerinde edindiğim tecrübeleri sizlere aktarmak da cabası… Ama önce Shinkansen ile yaptığım Tokyo ve Kyoto yolculuklarından bahsetmek gerekecek. Daha önce de anlattığım gibi Shinkansen sayesinde İstanbul’dan Ankara ve İzmir uzaklığındaki bu iki kente ulaşmak hiç de zor olmadı. Cumartesimi ve Cumartesi gecesini Tokyo’da Pazar günümün tamamını ise Kyoto’da geçirerek akşamında pestil halde kaldığım  AOTS yurduna dönmek beni…

Sadece 10 günlük olan bu programda zaman oldukça kısıtlı ve hafta içi tüm günleriniz saat aksam 5-6’ya kadar ders ve uygulamalarla geçtiği için gezmek için sadece aksam saatleriyle haftasonu kalıyor. Derslerle ilgili izlenimlerimi sona bıraktım, en az bu kadar detay içerecek sekilde öğrendiklerimi anlatmaya çalışacağım. Ama önce daha evvelki birinci ve ikinci yazımda aktardığım gibi turistik izlenimler ile kültürel ve düşünsel alt yapıyı kurayım,  bunlarin Toyota Üretim Sistemi ile olan iliskisini açıklığa kavuşturayım ki sonrasında derslerde anlatılanları aktarmaya yüzüm olsun. Dediğim gibi vakit dar olunca ve ben de gezmeye ve gurmelige biraz meraklı olunca biraz kesenin ağzını açıp geleneksel tatları…

Gözlemeye gözlemlemeye devam… Ama bu sefer en az benim kadar fotoğraflar da konuşacak. Dün Josui olarak adlandırılan beldeden nihayet ayrılıp Nagoya’ya gittim. Burası Tokyo ve Kyoto kadar olmasa da Japonya’nın en ünlü şehirlerinden biri. Toyota’nın başkenti. TPS’in doğduğu, büyüdüğü ve buradan dünyaya yayıldığı yer. Toyota’nın ilk fabrikası şehrin göbeğine neredeyse yürüme mesafesi kadar yakın. İnsanın metro hatlarının karmaşasından başı dönüyor. Nagoya’ya gitmek için belki onlarca hat alternatifiniz var. Burada da görsel yönetim hat safhada kullanılmış, bu metroyu ilk kez kullanan biri olarak tek tük birkaç hatayı saymazsak istediğim noktaya ulaşmak hiç de zor olmadı. Metro duraklarındaki görsellik hat safhada, o…